Ερώτηση 2

Η Σύμβαση ενσωματώθηκε στο κοινοτικό δίκαιο με τον Κανονισμό (ΕΕ)392/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 2009 σχετικά με την ευθύνη των μεταφορέων που εκτελούν θαλάσσιες μεταφορές επιβατών, σε περίπτωση ατυχήματος (έναρξη ισχύος την 31η Δεκεμβρίου 2012).

Ο ιταλικός κώδικας ναυσιπλοΐας επιβάλλει όριο στην αποζημίωση μέχρι την αξία του πλοίου για όλες τις υποχρεώσεις που προέκυψαν κατά τη διάρκεια ή εξαιτίας του ταξιδιού (επομένως, εν προκειμένω, τις δαπάνες ρυμούλκησης, διάσωσης, τις ζημίες των προσώπων καθώς και των πραγμάτων που μεταφέρονταν) μόνον προς όφελος του πλοιοκτήτη (ενώ οι Συμβάσεις επεκτείνουν την εφαρμογή του ορίου και σε άλλα πρόσωπα όπως ο καπετάνιος, ο ναυλωτής και ο διαχειριστής), προβλέποντας ωστόσο εξαιρέσεις στον κανόνα αυτό. Το ιταλικό δίκαιο στο άρθρο 275 του Κώδικα Ναυσιπλοΐας προβλέπει ότι ο πλοιοκτήτης δεν δύναται να επικαλεστεί το όριο ευθύνης του για υποχρεώσεις που προκλήθηκαν από δόλο ή βαριά αμέλειά του. Πρέπει, λοιπόν, να εξετάσουμε κατά πόσον μπορεί να αποδοθεί δόλος ή βαριά αμέλεια προσωπικά στον πλοιοκτήτη. Η βαριά αμέλεια του καπετάνιου, καταρχήν, δεν εμποδίζει τον πλοιοκτήτη να επικαλεστεί την περιορισμένη ευθύνη του, εκτός εάν υπάρχει σαφής παράβαση της υποχρέωσης ελέγχου και διαχείρισης του ιδίου.

Επομένως, ένας ακόμη σημαντικός λόγος για να ακολουθήσει κανείς την ποινική διαδικασία είναι η δυνατότητα υπέρβασης του περιορισμού της ευθύνης. Ο μεταφορέας σε κάθε περίπτωση χάνει τη δυνατότητα να επικαλεστεί τον περιορισμό της ευθύνης του, εάν αποδειχθεί ότι οι ζημίες οφείλονται σε πράξεις ή παραλείψεις του με πρόθεση να προξενηθούν ζημίες ή από αμέλεια με τη γνώση ότι τέτοιες ζημίες θα μπορούσαν πιθανότητα να προκληθούν. Το ενδεχόμενο ο πλοιοκτήτης να εκπίπτει του δικαίωματός του να επικαλεστεί τον περιορισμό της ευθύνης του σε περίπτωση βαριάς αμέλειας εξηγεί την καθοριστική σημασία που μπορεί να έχει στο μέλλον η διερεύνηση από τη δικαστική αρχή της συμπεριφοράς της VISEMARκαι της ΑΝΕΚ κατά τη διάρκεια των μηνών πριν το ναυάγιο αλλά και κατά τις κρίσιμες ώρες αμέσως μετά το συμβάν.